Çukurova’nın “Gizli Efes’i” Kastabala Neden Hâlâ Keşfedilmiyor?

Anadolu’nun güneyinde, Ceyhan Nehri kıyısında yükselen Kastabala Antik Kenti, sütunlu caddeleri, tiyatrosu ve mistik geçmişiyle “Çukurova’nın Efes’i” olarak anılıyor.

Ancak İzmir’deki Efes dünya çapında bir marka olurken, Osmaniye’deki bu görkemli kent uzun yıllar sessizliğe gömüldü.

Peki, Hierapolis Kastabala neden hâlâ keşfedilmeyi bekliyor?

Neden “Kutsal Kent” olarak anılıyor?

Antik dönemde büyük bir dini merkez olan Kastabala Antik Kenti, Seleukos Kralı IV. Antiochos Epiphanes döneminde “Kutsal Şehir” anlamına gelen Hierapolis adını aldı.

Kenti özel kılan en önemli unsur, Ana Tanrıça Artemis Perasia (Kubaba) kültüne ev sahipliği yapmasıydı.

Antik kaynaklara göre rahibeler, dini törenlerde kızgın kömürlerin üzerinde yürür ve ayakları yanmazdı.

Bu mistik ritüel, kentin ününü antik dünyaya taşımıştı.

Ayrıca kent, M.Ö. 1. yüzyılda Kral Tarkondimotos’un başkenti olarak siyasi bir merkez konumundaydı.

Doğu ve Batı kültürlerinin kesişim noktasında yer alan şehir, stratejik bir tampon bölgeydi.

Efes ile benzerlikler neden fark yaratmadı?

Izgara planlı şehir yapısı, görkemli sütunlu cadde, tiyatro ve hamam kalıntılarıyla Kastabala, planlama açısından Efes ile benzer özellikler taşıyor.

Ancak aradaki farkın temel nedenleri şunlar:

Bilimsel kazıların geç başlaması

Depremler ve Haçlı Seferleri sonrası yaşanan büyük yıkımlar

Uzun süre yeterli tanıtım yapılmaması

Kentte sistemli kazılar ancak 2009 yılında başladı. Oysa Efes’te çalışmalar yüzyılı aşkın süredir devam ediyor.

Son keşifler tarihi yeniden yazıyor

Son yıllarda Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen kazılarda, M.Ö. 540’lı yıllara tarihlenen ve Tanrıça Kubaba’ya ait olduğu düşünülen bir tapınak kalıntısı ortaya çıkarıldı.

Bu keşif, Kastabala’nın sadece Roma değil, çok daha erken dönemlere uzanan bir kutsal merkez olduğunu gösterdi.

Ayrıca 6 Şubat depremlerinde zarar gören sütunlu yol, “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında restore ediliyor. Amaç, kenti eski görkemine kavuşturmak.

Osmaniye turizmi için büyük fırsat

Uzmanlara göre Kastabala, Osmaniye turizmi için stratejik bir kaldıraç olabilir.

Önerilen turizm rotası:

Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi

Kırmıtlı Kuş Cenneti

Bodrumkale (Orta Çağ Kalesi)

Kastabala Antik Kenti

Bu destinasyon zinciri, kültür ve inanç turizmini aynı potada buluşturabilecek potansiyele sahip.

Kastabala neden hâlâ gölgede?

Cevap net: Geç başlayan kazılar, yetersiz tanıtım ve uzun süreli ihmal.

Ancak bugün, ayağa kaldırılan sütunları ve yeniden gün yüzüne çıkan kutsal yapılarıyla Kastabala Antik Kenti, Osmaniye’nin dünya mirasındaki yerini güçlendirmeye hazırlanıyor.

Çukurova’nın “gizli Efes’i” artık sessiz değil. Tarih yeniden yazılıyor.