Yer Fıstığıyla Zirveye Çıkan Osmaniye’nin Coğrafi İşaret Yolculuğu

Türkiye’nin önemli tarım merkezlerinden Osmaniye, coğrafi işaret stratejisinde tarihi bir eşiği geride bıraktı.

Osmaniye Yer Fıstığı, ulusal tescilin ardından Avrupa Birliği’nden (AB) coğrafi işaret alarak uluslararası koruma altına girdi.

Osmaniye’nin Amiral Gemisi: Yer Fıstığı

Osmaniye’nin coğrafi işaret yolculuğu, 2000’li yılların başında başladı. Osmaniye Ticaret Borsası’nın 2002 yılında yaptığı başvurunun ardından Osmaniye Yer Fıstığı, 18 Haziran 2003’te menşe adıyla tescillendi.

Kabuk yapısı, kendine özgü aroması ve dengeli şeker oranıyla öne çıkan ürün, uzun yıllar kentin tek coğrafi işaretli değeri oldu.

Bu süreç, Temmuz 2024’te önemli bir başarıyla taçlandı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın açıklamasıyla Osmaniye Yer Fıstığı, AB’den coğrafi işaret alarak Türkiye’nin Avrupa Birliği nezdindeki 23. tescilli ürünü arasına girdi.

Bu gelişme, Osmaniye’nin tarımsal ihracatı ve marka değeri açısından dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

TR63 Bölgesinde Osmaniye’nin Yeri

Osmaniye, TR63 Bölgesi’nde yer alan Hatay ve Kahramanmaraş ile birlikte Doğu Akdeniz’in tarımsal ve kültürel potansiyelini temsil ediyor.

Ancak yapılan değerlendirmeler, Osmaniye’nin tescil sürecine erken başlamasına rağmen uzun süre ürün çeşitliliğini artırmakta sınırlı kaldığını ortaya koyuyor.

Kahramanmaraş ile Kıyaslama

Kahramanmaraş, coğrafi işaret sürecine 2002 yılında Maraş Biberi ile başladı. Osmaniye’den yaklaşık bir yıl önce alınan bu tescilin ardından şehir, ürün yelpazesini hızla genişletti

. Çağlayancerit Cevizi, Maraş Burması ve Maraş Dondurması gibi ürünler farklı yıllarda tescillenerek kentin güçlü bir portföy oluşturmasını sağladı.

Hatay’ın Hızlı Yükselişi

Hatay ise özellikle 2017 sonrasında dikkat çeken bir ivme yakaladı.

Hatay Defne Sabunu, Hatay İpeği ve Antakya Künefesi gibi ürünler kısa sürede tescil alarak şehrin gastronomi ve el sanatları alanındaki gücünü pekiştirdi.

Antakya Künefesi’nin AB tescili alması da Hatay’ı uluslararası alanda öne taşıdı.

Osmaniye’nin Potansiyel Ürünleri

Uzmanlara göre Osmaniye’nin potansiyeli yalnızca Osmaniye Yer Fıstığı ile sınırlı değil.

Yapılan akademik çalışmalar ve kalkınma ajansı raporları, Kadirli Turpu ve Karatepe Kilimleri gibi ürünlerin de tescil için güçlü adaylar olduğunu gösteriyor.

Kadirli Turpu’nun Türkiye turp üretiminin büyük bölümünü karşılaması, Karatepe Kilimleri’nin ise geleneksel üretim teknikleriyle dikkat çekmesi, Osmaniye’nin ürün çeşitliliğini artırabileceğini ortaya koyuyor.

Yeni Hedef: Ürün Çeşitliliği

Uzmanlar, Osmaniye’nin “tek ürünlü şehir” algısını geride bırakarak defne yaprağı, zeytinyağı ve ahşap oymacılığı gibi değerlerini de coğrafi işaretle tescillemesi gerektiğini vurguluyor.

Buna karşın Osmaniye Yer Fıstığı’nın aldığı AB tescili, şehrin kalite ve marka odaklı yaklaşımının en güçlü göstergesi olarak şimdiden kayıtlara geçti.