Tarihin Sessiz Tanığı Cebelibereket Konağının Sessiz Çığlığı

Osmanlı İmparatorluğu’nun Çukurova’daki iskân ve idare politikalarının en önemli simgelerinden biri olan Cebelibereket Hükümet Konağı, tarihinin en zor dönemini yaşıyor.

Osmaniye’nin Hasanbeyli ilçesine bağlı Yarpuz köyünde bulunan 151 yıllık tarihi yapı, 6 Şubat 2023 depremlerinde ağır hasar almasına rağmen aradan geçen zamana karşın yeniden ayağa kaldırılmayı bekliyor.

Fırka-i İslahiye’den Doğan Bir Yönetim Merkezi

Cebelibereket Hükümet Konağı’nın temelleri, Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyılda bölgede otoriteyi tesis etmek amacıyla yürüttüğü ıslahatlara dayanıyor.

Tanzimat dönemine kadar “Gavurdağı” olarak anılan bölge, Ahmet Cevdet Paşa komutasındaki Fırka-i İslahiye’nin çalışmalarıyla “Cebel-i Bereket” adını aldı.

Bu süreçte sancak merkezi, 1879 yılında güvenlik ve stratejik nedenlerle Payas’tan Amanos Dağları’nın kalbinde yer alan Yarpuz’a taşındı.

Bugün yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya olan görkemli konak, bu idari kararın ardından inşa edildi.

Ziya Paşa’nın Dizeleriyle Taçlanan Yapı

Yarpuz’un sancak merkezi olduğu dönemde inşa edilen hükümet konağı, dönemin Adana Valisi Ziya Paşa tarafından yazılan bir kitabe ile ölümsüzleştirildi.

Ziya Paşa’nın şiirinde yer alan dizeler, yapının bölgeye getirdiği adalet ve güven ortamını simgeledi.

Kaynaklarda konağın inşası 1874 yılına dayandırılırken, yapı güncel kayıtlara göre 151 yıllık bir geçmişe sahip.

Dönemin salnamelerinde Yarpuz’daki bu yapı “cesim bir hükümet konağı” olarak tanımlanırken, çevresinde rüştiye mektebi, dükkânlar ve fırınların yer aldığı canlı bir kasaba hayatı oluştuğu belirtiliyor.

Sancak Merkezi Taşındı, Konak Ayakta Kaldı

Coğrafi zorluklar nedeniyle Yarpuz beklenen ticari gelişimi sağlayamayınca sancak merkezi 1906’da Erzin’e, 1909’da ise Osmaniye’ye taşındı.

Yönetim merkezi değişse de Yarpuz’daki konak, Osmanlı mimarisinin bölgedeki en önemli izlerinden biri olarak ayakta kalmayı başardı.

Depremle Gelen Büyük Hasar

Yaklaşık 10 yıl önce bakım gören tarihi konak, 6 Şubat depremlerinde ağır hasar aldı. Deniz seviyesinden yaklaşık 1117 metre yükseklikte bulunan yapının ön, yan ve arka duvarlarının bir kısmı yıkıldı.

Depremin üzerinden uzun bir süre geçmesine rağmen yapıda herhangi bir restorasyon çalışmasının başlatılmaması, bölge halkı ve tarih meraklılarının tepkisine neden oluyor.

Muhtardan Yetkililere Çağrı

Yarpuz Köyü Muhtar Vekili Ayhan Çolak, köyde deprem konutlarının yapımına başlandığını ancak tarihi konağın kaderine terk edildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Burası bizim hükümet konağımız, tarihi bir yapı. Depremde ağır hasar aldı

Tarihi olduğu için buranın onarımı öncelikli olmalı.

Destek bekliyoruz.”

Vatandaşlar Endişeli: “Kaderine Terk Edilmemeli”

Bölge sakinlerinden Osman Eroğlu ise yapı çevresinde güvenlik önlemi alınmadığını vurgulayarak, tarihi mirasın tamamen yok olmasından endişe duyduklarını dile getirdi.

Eroğlu, konağın bir an önce restore edilmesi çağrısında bulundu.

Osmaniye’nin Hafızası Yok Olmasın

Osmaniye tarihi yapılar arasında özel bir yere sahip olan Cebelibereket Hükümet Konağı, hem Osmanlı idari tarihinin canlı bir belgesi hem de bölgenin kültürel hafızası olarak görülüyor.

Vatandaşlar, 151 yıllık bu mirasın tamamen yıkılmadan kurtarılmasını ve yeniden ayağa kaldırılmasını istiyor.