Osmaniye’nin Hafızası ve Şifa Kapısı: Çolak Şaban Efsanesi

Osmaniye’de 1930 yılında kurulan ve yaklaşık bir asırlık geçmişiyle kentin en köklü işletmelerinden biri olan Dartar Ticaret, kurucusu Şaban Dartar, nam-ı diğer Çolak Şaban’ın mirasını bugün hâlâ yaşatıyor.

Osmaniye’nin Simgesi Bir İsim: Çolak Şaban

1906–1997 yılları arasında yaşayan Şaban Dartar, Balkan göçmeni bir ailenin çocuğu olarak Osmaniye’nin yakın dönem tarihine damga vurmuş simge isimlerden biri oldu.

Sol elindeki engel nedeniyle halk arasında “Çolak Şaban” olarak anılan Dartar, bu lakabı zamanla güvenin ve çeşitliliğin markasına dönüştürdü.

“Onda Yoksa Başka Yerde Bulamazsın”

1930’lu yıllarda açtığı aktar ve hırdavat dükkânı ile Osmaniye ticaret hayatının merkezinde yer alan Çolak Şaban; iğneden ipliğe, baharattan kırtasiyeye, çividen naftaline kadar uzanan geniş ürün yelpazesiyle ün kazandı.

Bu çeşitlilik, halk arasında “Onda yoksa başka yerde bulamazsın” sözünün doğmasına neden oldu.

Hatta bu ün, mizaha da konu oldu. Kötü araç kullananlara espriyle, “Ehliyeti Çolak Şaban’dan mı aldın?” denilerek, dükkânındaki “yok yok” anlayışına gönderme yapıldı.

Osmaniye Sağlık Tarihinde Önemli Bir Figür

Çolak Şaban, yalnızca bir esnaf değil, aynı zamanda Osmaniye’nin sağlık tarihinde de önemli bir yere sahipti.

Akademik araştırmalara göre; Cumhuriyet sonrası dönemde Dr. Mahmut Kobaner, Eczacı Hüseyin Dartar ve Şaban Dartar, Osmaniye’nin yakın dönem sağlık tarihinin üç önemli ismi arasında gösteriliyor.

Bir aktar olarak sunduğu tıbbi ve aromatik bitkilerle halk sağlığına katkı sunan Çolak Şaban, Osmaniyeliler için adeta bir şifa kapısı olarak görülüyordu.

Davul Tozu, Minare Gölgesi ve Nüktesi

Hazırcevap kişiliğiyle de tanınan Şaban Dartar hakkında anlatılan anekdotlar, bugün hâlâ gülümsetiyor.

Rivayete göre çevre esnaf, çıraklarını “Davul tozu, minare gölgesi var mı?” diyerek dükkâna gönderir, Çolak Şaban ise çıraklara:

“Ustan gelsin, ona vereyim,” diyerek nükteli bir karşılık verirdi.

Cömertliğiyle Hatırlanan Bir Esnaf

İbadetine düşkün, “bin bereket” duasını dilinden düşürmeyen Çolak Şaban, dürüstlüğü ve hassas tartılarıyla tanınırdı.

Sol elini zor kullanmasına rağmen paketleri tek eliyle ustalıkla hazırlaması, esnaflık ahlakının sembollerinden biri olarak anlatılır.

Varlıklı olmasına rağmen mütevazı bir hayat süren Dartar’ın, öğrencilere destek olmak isteyen öğretmenlere “Şemsiyenin yarısı benden olsun,” diyerek katkı sunduğu da anılar arasında yer alıyor.

Miras Torunlarıyla Yaşıyor

Şaban Dartar’ın vefatının ardından dükkân önce oğlu Kemal Dartar, bugün ise torunları tarafından işletiliyor.

Modern alışveriş merkezlerinin yaygınlaştığı günümüzde bile yaklaşık 93 yıldır aynı yerde faaliyet gösteren Çolak Şaban dükkânı, Osmaniye’de geçmişin güvenini ve esnaf kültürünü temsil etmeye devam ediyor.