Osmaniye’nin Asırlık Okulu: 7 Ocak İlkokulu’nun 114 Yıllık Hikâyesi

Osmaniye

Osmaniye’nin simge yapıları arasında yer alan ve kentin eğitim hafızasını taşıyan 7 Ocak İlkokulu, 114 yıllık geçmişiyle yalnızca bir okul değil, aynı zamanda çok katmanlı bir tarih mirası olarak öne çıkıyor.

Almanlar tarafından hastane olarak inşa edilen yapı, savaş yıllarında farklı amaçlarla kullanıldıktan sonra Cumhuriyet döneminde eğitimin merkezi haline geldi.

6 Şubat depremlerinin ardından başlatılan restorasyon çalışmalarıyla birlikte okul, aslına uygun şekilde yeniden ayağa kaldırılıyor.

Almanlar Tarafından Hastane Olarak İnşa Edildi

7 Ocak İlkokulu’nun temelleri, Hicaz Demiryolu’nun inşa sürecinde Almanlar tarafından 1907 yılında atıldı. İlk yapılış amacı hastane olan bina, dönemin mimari anlayışını yansıtan özgün yapısıyla dikkat çekti.

Kullanılan malzemeler ve planlama, Osmaniye’de benzeri olmayan bir mimari ortaya koydu. Yapının benzerine yalnızca Tarsus-Yenice hattındaki Kamber Höyüğü çevresinde rastlanıyor.

Eğitimle Buluşan Tarihi Yapı

Bina, 1911 yılında “Kanun-i Sani İlk Mektebi” adıyla eğitim-öğretim faaliyetlerine başladı.

Ancak Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele yıllarında yaşanan olağanüstü koşullar nedeniyle uzun süre asıl işlevi dışında kullanıldı.

Eğitim faaliyetleri ancak Cumhuriyet’in ilanından sonra istikrarlı şekilde sürdürülebildi.

Savaş Yıllarında Karargâh ve “Koca Mektep”

Birinci Dünya Savaşı ve işgal döneminde yapı, hastane ve askeri karargâh olarak hizmet verdi.

Halk arasında “Koca Mektep” adıyla anılan bina, bu süreçte ciddi hasar gördü.

Osmaniye’nin kurtuluşunun ardından okulun fiziki durumu nedeniyle eğitim bir süre başka binalarda devam etti.

İşgal yıllarında Fransızlar tarafından okulda Fransızca eğitim verildiği yönündeki iddiaların ise tarihi kayıtlarda karşılığı bulunmuyor.

Cumhuriyet Döneminde Onarımlar ve Değişimler

Tarihi okul, Cumhuriyet döneminde birçok kez onarımdan geçti. İlk büyük tamirat 1914 yılında yapılırken, 1930 ve 1938 yıllarında çatısı yenilendi.

1945, 1954 ve 1959 yıllarında gerçekleştirilen çalışmalarla yapı ayakta tutuldu.

En büyük değişim ise 1973-1974 yıllarında yaşandı.

Bu dönemde çatı sökülerek binaya ikinci kat eklendi ve bu müdahale yapının özgün mimarisini büyük ölçüde değiştirdi.

İsmi Değişti, Hafızası Korundu

Okulun adı zaman içerisinde değişiklik gösterdi. 1915 yılında “Numune Mekteb-i İbtidaîsi” olarak anılan yapı, 1926 yılında Osmaniye’nin kurtuluş gününe atfen “7 Kânunusanî Mektebi” adını aldı.

Dil devrimi sonrasında ise “7 Ocak İlkokulu” ismi benimsendi ve bu ad günümüze kadar korundu.

Devlet Bahçeli’nin Eğitim Aldığı Okul

7 Ocak İlkokulu, yalnızca mimarisiyle değil, yetiştirdiği isimlerle de Osmaniye için ayrı bir önem taşıyor.

Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli, ilkokul eğitimini bu tarihi binada tamamladı.

Bu yönüyle okul, kentin siyasi ve sosyal hafızasında da özel bir yere sahip.

Deprem Sonrası Restorasyonla Yeniden Doğuş

6 Şubat 2023 depremlerinde okulun giriş katında hasar meydana geldi ve öğrenciler geçici olarak Mithatpaşa İlkokulu’na yönlendirildi.

Vakıflar Bölge Müdürlüğü mülkiyetindeki binada başlatılan restorasyon çalışmalarında, yapının tarihi kimliğinin korunması esas alındı.

Proje kapsamında 1970’lerde eklenen ikinci kat sökülerek bina, ilk inşa edildiği tek katlı haline döndürülecek.

Aslına Uygun Şekilde Geleceğe Taşınacak

Osmaniye Valisi Erdinç Yılmaz’ın açıklamalarına göre restorasyonun Ocak ayında tamamlanması ve okulun yeni eğitim-öğretim yılına yetiştirilmesi hedefleniyor.

Okul bahçesine yapılacak ek binalarla birlikte derslik sayısının 24’e çıkarılması planlanıyor.

Güçlendirilerek ve tarihi dokusu korunarak yeniden hizmete girecek olan 7 Ocak İlkokulu, geçmişten aldığı mirası gelecek kuşaklara aktarmayı sürdürecek.