Çevre açısından oldukça dayanıklı yüksek molekül yapılı polimerlerden ibaret doğal ve sentetik kauçuklardan üretilen ürünlerin kullanılmasını müteakip, faydalı ömürlerini tamamlamaları ile, çevrede zor ortadan kalkacak “atık lastikler” oluşmaktadır. Hurda lastiklerin yığıldığı ve atıldığı yerlerde önemli iki çevre zararı söz konusu olmaktadır. Bunlar; bu yığınlarda meydana gelen şiddetli yangınlar ve diğeri ise bu yığınlarda rahatça çoğalma fırsatı bulan böcekler nedeniyle toplum için oldukça tehdit edici hastalıkların yayılma ihtimalidir.
Lastiklerin yanmasıyla atmosfere tonlarca zararlı bileşikler yayılmaktadır. Siyah bir bulut gibi atmosfere yayılan bu maddeler içinde; karbon siyahı, uçucu organikler, yarı-uçucu organikler, çok halkalı hidrokarbonlar, yağlar, kükürt oksitleri, azot oksitleri, nitrosaminler, karbon oksitleri, uçucu partiküller ve As, Cd, Cr, Pb, Zn, Fe vb. gibi metaller bulunabilmektedir. Yangınlar ile atmosfere yayılan bu kirleticiler yakın çevredeki toprak ve suların kirlenmesine sebep olarak insan sağlığını tehdit etmektedir.
Bu zararların ortadan kaldırılması ve hurda lastiklerin geri kazanım ve geri dönüşümün sağlanarak ekonomiye kazandırılması için sistem oluşturulması amacıyla Çevre ve Orman Balkanlığımız tarafından 2872 sayılı Çevre Kanununa bağlı olarak Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (ÖTL) 25/11/2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış ve 01.01.2007 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin (Hurda Lastik) hangi sebeple olursa olsun vadi veya çukurlarda dolgu malzemesi olarak kullanılması, katı atık depolama tesislerine kabulü ve depolanması, ısınmada kullanılması, gösteri ve benzeri fiilleri kapsayacak şekilde her ne amaçla olursa olsun yakılması yasaktır. Ayrıca Hurda lastiklerin ısınma ve benzeri amaçla yakılması İlimiz Mahalli Çevre Kurulunun 2006/09 nolu kararı ile de yasaklanmıştır.
Lastik tamirhaneleri, kaplamacılar, perakende satış noktaları, oto sanayi ve benzeri yerlerde ömrünü tamamlamış lastikler açık alanda biriktirilemez. İzin alınarak biriktirme yapılan yerlerde yangına ve sivrisinek, fare gibi zararlıların üremesine karşı önlemler almakla, Ömrünü Tamamlamış Lastikler yetkili taşıyıcılara teslim edilinceye kadar en fazla altmış gün bu yerlerde muhafaza edilmekle yükümlü kılınmışlardır.
Geri kazanım ve bertaraf işlemlerinin, hava, su, toprak, bitki ve hayvanlar üzerinde tehlike yaratmadan, ses ve koku yoluyla çevreye herhangi bir olumsuz etkide bulunmadan ve doğal çevre ile koruma alanlarına zarar vermeden yapılması zorunludur.
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin (Hurda Lastik) toplanması, taşınması, geri kazanım veya geri dönüşümü, geçici depolanması ve ithali için yetkili mercilerden izin veya lisans alınması zorunludur.
Ömrünü Tamamlamış Lastik üreticisi, aracının lastiklerini değiştirdiğinde eski lastiklerini, lastik dağıtımını ve satışını yapan işletmelere veya yetkili taşıyıcılara bedelsiz olarak teslim edilmesi, yetkisiz kuruluş ve kişilerin taşıma yapmaması gerekmektedir.
Ömrünü tamamlamış lastiklerin yarattığı çevresel kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı, lastik üreticileri, ömrünü tamamlamış lastik üreticileri, taşıyıcılar, geçici depolama alanı işletmecileri, geri kazanım ve bertarafçılar kusur şartı aranmaksızın müteselsilen sorumludurlar.
Yönetmeliğe aykırılığın tespiti halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 15’inci maddesi gereğince işletmelere faaliyet durdurma idari yaptırım, 20. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereğince 6.000 YTL, (r) bendi gereğince 24.000 YTL veya 60.000 YTL ve (s) bendi gereğince de 100 YTL cezai yaptırım kararları uygulanacaktır. Fiillerin tekrarı halinde aynı Kanunun 23. maddesi doğrultusunda idari ve cezai yaptırımlar katlanarak uygulanacaktır.
Çağdaş bir yaşamın gereği olarak, oluşan ömrünü tamamlamış lastiklerin çevre için önemli bir sıkıntıyı doğurduğu gerçeği ortaya çıkmış olmasına rağmen; günümüzde bu atıkların yönetimi ile ilgili olarak yeni elde edilen teknolojik ve idari çalışmalar yardımıyla iyiye doğru bir gidiş vardır. Bakanlığımızca yayınlanan Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği de bunun bir göstergesidir.
Söz konusu atık lastiklerin en uygun yönetimi için çalışmalar devam ederken, bu atıkların oluşmasını azaltmak bir zorunluluk arzetmektedir.
Öte yandan hava kalitesinin arttırılması ilimizin meteorolojik topografik yapısının göz önüne alınarak lastik ve benzeri tehlike arz eden atıkların yakılmaması sağlığımız için taşımaktadır.