Melekotu kökü (Angelica archangelica)

İngl. Angelica – Alm. Engelwurz

Yöresel adları : Melaikeotu

Drog Adı : Angelicae Radix /kök

Eterli Uçucu Yağ : Angelicae aetheroleum

Toplama / Kurutma : öldürücü derecede zehirli olan baldıran (conium maculatum) bitkisiyle karıştırılmamalıdır. iki yıllık kök ilkbahar veya sonbahar da sökülür , çok iyi yıkanarak temizlendikten sonra uzunlamasına yarılır ve gölgede kurutulur. ince kıyılaraka hava almayan kaplarda saklanmalıdır. Böcekleri kendine ceken bir özelliği vardır ve özellikle bu yüzden çok iyi muhafaza edilmelidir.

Bileşim : Eterli uçucu yağ(Phellandren, Pinen, Angelica asidi), acı maddeler ve tanen, furanocumarinler, reçine, nişasta, pektin ve şeker.

Etkileri : Şişkinlik, kramp çözücü, balgam söktürücü, idrar söktürücü, terletici.

Kullanım alanları : Melekotu kökü, çok geniş bir alanda kullanılabilecek, ısıtıcı ve güçlendirici bir drogdur. Öksürük, bronşit ve zatürree, özellikle yüksek ateş, soğuk algınlığı veya griple birlikte görüldüğünde, melekotu kökü çok önemli bir balgam söktürücü olarak anımsanmalıdır. Bağırsak koliklerine ve şişkinliğe karşı sergilediği başarılar, eterli uçucu yağın eseridir. Sindirim sistemini destekleyici olarak iştah açar ve örneğin aşırı zayıflığa karşı kullanılabilir. Romatizma! iltihapları önleyebildiği kanıtlanmıştır. Mesane iltihabına karşı üriner sistemi antiseptik açıdan koruma altına alabilir. Mide kramplarını çözebilir. Safra salgılarını arttırır ve bedenin sıvı dışkılamasım destekler.

mide ve bağırsak rahatsızlıklarına karşı kullanılabilir. Bu amaç doğrultusunda başka bitkilerle karıştırıldığında etkisi daha da artar.

Kullanım biçimleri : Yarım veya bir tatlı kaşığı ince kıyılmış kök, orta boy bir su bardağı dolusu soğuk suya eklenir, hafif ısıda kaynama derecesine kadar ısıtılır ve ocaktan indirilir. 3-4 dakika kadar demlendikten sonra süzülür. Günde 2-3 bardak çay yeterlidir.

Karışım : 2 ölçü melekotu kökü, 2 ölçü eğir kökü, 1 ölçü oğulotu yaprağı, 1 ölçü ısırganotu yaprağı, çok ince kıyılarak iyice harmanlanır. Bir veya iki tatlı kaşığı bitki, orta boy bir su bardağı dolusu kaynar derecede sıcak suyla haşlanır ve üstü kapalı olarak 10-15 dakika demlenmeye bırakılır ve süzülür. Öğlen ve akşam yemeğinde yarım saat sonra birer bardak içilir.

Melekotu eterli yağı : Eterli yağın içten kullanımı önerilmez. Ama romatizma ve gut ağrılarına karşı dıştan uygulanan friksiyonlarda başarıyla kullanılabilir.

Melekotu banyo katkısı: lOOg ince kıyılmış melekotu kökü 1-2 litre soğuk suya eklenir, hafif ısıda kaynama derecesine kadar ısıtılır ve 15 dakika süreyle üstü kapalı olarak kaynadıktan sonra süzülerek sıcak banyo suyuna(37-38 derece) eklenir. Banyo süresi 15-20 dakikadır ve süre sonunda yatakta bir süre dinlenilir. Melekotu kökü banyosu, yukarıda anılan tüm rahatsızlıklarda etkilidir; çünkü bitkilerin etken maddeleri banyo sırasında deri tarafından emilerek özümlenebilir.

Melekotu şarabı: İnce kıyılmış 50g melekotu kökünün üstüne 1 litre kaliteli beyaz şarap eklenir ve cam şişenin veya kavanozun kapağı sıkıca kapatılır. Arada bir çalkalanarak 5 gün bekletildikten sonra dört kat tülbentten geçirilerek süzülür. Temiz şişelere aktarılarak buzdolabında saklanan melekotu şarabından, gerek duyulduğunda bir likör kadehi dolusu içilir.

Uyarı : Önemli oranda eterli yağ içeren bitkiler her /aman dikkatle kullanılmalıdır! Yüksek dozajların rahatsızlıklara yol açabileceği unutulmamalıdır. Melekotu eterli yağının içten kullanımı önerilmemelidir, çünkü merkez sinir sistemini çok olumsuz etkileyebilir! Ayrıca, etken madde furanocunıarinlerin güneş ışığına karşı duyarlılık oluşturabileceği ve deride alerjik tepkilere yol açabileceği anımsanmalıdır. Bu nedenlerden ötürü, 1-2 haftalık kürlerden sonra drog kullanımına 3-4 gün ara verilmesi doğru olacaktır. Gebelik sürecinde melekotu kökü kullanılmamalıdır.