Eğir kökü (Acorus calamus)

İngl. Sweet flag – Aim. Kalmus – Fr. Acore vrai

Yöresel adları :   Azakeğeri,   Hazanbel,   Kurtluca,Yelotu

Drog adı : Calami rizome / kök

Toplama/kurutma : Kökler ilkbahar veya sonbaharda sökülür ve yıkanarak topraktan arındırılır. Kök kabuğu soyularak atılır! Kaim bölümler uzunlamasına yarılarak gölgede kurumaya bırakılır. İyice kuruduktan sonra ince kıyılarak hava almayan kaplarda saklanır.

Bileşim : Asaron içerikli eterli uçucu yağ, acı maddeler ve az miktarda tanen. Ayrıca vitaminler, mineraller, nişasta, albümin ve müsilaj. Ülkemizde yetişen eğir bitkisinin kök kabuklarında kanserojen maddeler bulunduğuna inanılmaktadır.   Bu nedenle,
kabuksuz köklerin kullanılması doğru olur Avrapa’da yetişen eğir tiklerinin kök kabuklarında ise bu kuştadn madde çok düşük düzeydedir. Ama yine de, kullanıma kabuksuz olarak sunulur.

Etkileri : Gaz söktürücü, mukoza  koruyucu kramp çözücü, sindirim sistemini yatıştırıcı ve iyileştirici iştah açıcı, mide, bağırsak ve safrakesesi hastalıklarını iyileştirici

Kullanım alanları : Eğir kökü, İ.Ö 7. Yüzyılda iran, Hindistan ve Çin gibi ülkelerde mide ilacı olarak kullanılıyordu. Bitki, içerdiği müsilaj sayesinde mukoza koruyucu , eterli  uçucu yağ sayesinde sindirimi uyarıcı ve safra salgılarını arttırıcı olarak üç önemli özelliğe sahiptir. Mide ve bağırsakların güçlendirilmesinde fevkalade başarılıdır Her tür sindirim sorununa ve mide ülserine karşı kullaıulabuur İştah açıcıdır ve sindirim sisteminden kaynaklanan güçsüzlük ve bitkinlik durumlarında mutlaka kullanılmalıdır. Şiskinlikten  kaynaklanan koliklere karşı kullanılabilecek en önemli bitkilerdendir. Bağırsak kanserinde de, tıbbi tedaviyi destekleyici olarak mutlaka kullanılmalıdır.
Uygulanan eğir kökü çayı tedavilerine eşzamanlı  olarak eğir kökü tam banyoları da alınmalıdır.

Kullanım biçimleri : Eğir kökü çayının soğuk suda  demlenmesi: Yarım tatlı kaşığı ince kıyılmış kök, orta boy bir su bardağı dolusu soğuk suya eklenir, 8-10 saat üstü kapalı olarak demlendirildikten sonra ılıklaştırılır ve süzülür.
Haşlama yöntemi(infuzyon), acil durumlar için yarım tatlı kaşığı ince kıyılmış kök, orta boy bir su. raruuğı dolusu kaynar
derecede sıcak suyla haşlanır, üstü kapalı olarak8-10 dakika demlendikten sonra süzülür.
Yemeklerden yarım saat önce olmak üzere , günde  2-3 bardak içilir.

Banyo katkısı : 100-150g ince kıyılmış ejru • uece boyunca 2-3 litre suda bekletilir. Sabahleyin kaynama derecesine kadar ısıtılır, hafif ısıda 3-5 dakika kaynatılır ve süzülerek sıcak banyosuyuna eklenir. Acil durumlarda, aynı miktar eğir kökü soğuk suya eklenir, 10 dakika kadar kaynadıktan sonra süzülür ve sıcak banyo suyuna eklenir. Banyo süresi 15 dakikadır ve banyodan sonra yatakta bir süre dinlenilmelidir. Eğir kökü banyosu uyarıcı etki yaptığı için, sabah saatlerinde uygulanması daha doğru olur.

Tentür yapımı : Geniş ağızlı bir cam şişeye veya kavanoza 1:5 oranında ince kıyılmış eğir kökü koyulur, üstüne votka, kanyak veya 35-40 derecelik etil alkol-su karışımı eklenir ve kapak iyice kapatılır. İki hafta boyunca, arada bir çalkalanarak bekletildikten sonra dört kat tülbentten geçirilerek süzülüp koyu renkli şişelere aktarılır ve serin bir yerde, ağzı sıkıca kapalı olarak saklanır. İki yıl boyunca kullanılabilir.
Eğir kökü tentürü, romatizma ağrılarına karşı, dıştan friksiyon biçiminde kullanılır.

Uyarı : Önerilen dozajlara sadık kalınarak 3-4 haftalık kürler halinde kullanıldığında, bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur. Sürekli kullanılmamalıdır. Gebelik sürecinde kullanılmaması doğru olur.