http://www.haberosmaniye.com haber, kültür, yaşam. Wed, 14 Jul 2010 15:05:24 +0000 en hourly 1 http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-hakkinda-temel-bilgiler.html http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-hakkinda-temel-bilgiler.html#comments Tue, 29 Dec 2009 13:20:01 +0000 haberosmaniye http://www.haberosmaniye.com/?p=1408

Şifalı bitkilerle ilgilenmek isteyen kişinin, bitkinin yapısı, organları ve bu organların işlevleri hakkında bazı temel bilgilere sahip olması gerekir. Bir bitkinin çeşitli organları, birbirine benzemeyen çeşitli etken maddeler içerir. Şifalı bitkilerle tedavi alanında bu organlar, bitkisel drog olarak tanımlanır. Yaygınlıkla kullanılan organ, glikozitler ve alkaloitler içeren yapraklardır. Kök ve yapraklar arasında taşıma işlevi üstlenen bir yol olarak da tanımlanabilecek saplar ise genelde kullanılmazlar, ama bu kural bazı bitkilerde değişebilir. Yani, bazı bitkilerin sapları da etken madde içerebilir. Aynı biçimde, bazı ağaçların kabukları da etken madde açısından zengindir.  Yeraltındaki,  adeta  depo  görevi  üstlenen  sürgünler, biçimlerine göre, köksap, yumru, kök veya soğan adları ile tanımlanır. Kökler, topraktan emdikleri su ve madensel tuzlan yapraklara gönderirler. Genellikle şeker, bazen vitaminler ve alkaloitler depolarlar. Çiçek ve meyve, bitkinin soyunun devamının sağlanması görevini üstlenmişlerdir. Genellikle içerdikleri etken maddeler nedeniyle, şifalı bitkilerle tedavi biliminde önemli yere sahiptirler. Toplanmayan çiçek meyve oluşturur. Bitki tohumu, bitkinin gelişme aşamasında gerekli olan etken maddelerin özünü içeren bir depodur. Çiçeksiz bodur bitkiler ise, çiçek tozu(polen) benzeri, sarımsı tozlar üretirler.

]]> http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-hakkinda-temel-bilgiler.html/feed 0 http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitkilerin-toplanmasi-ve-kurutulmasi.html http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitkilerin-toplanmasi-ve-kurutulmasi.html#comments Tue, 29 Dec 2009 13:18:37 +0000 haberosmaniye http://www.haberosmaniye.com/?p=1406

Yanlışlıkla zehirli bir bitki toplamamak için, toplanmadan önce, söz konusu bitkinin kesin olarak tanınması gerekir! Örneğin maydanozgiller ailesine ait bitkilerin arasında zehirli türler de vardır. Bu nedenle, çok dikkatli olunması gerekir!
Bitkiler, hiçbir zaman yağmurlu, sisli ve nemli havalarda toplanmamalıdır! Toplama için en uygun saat ise 10-16 arasıdır. Bu saate kadar güneş yükselmiş ve sabah kırağısı ile nemlenmiş olan bitkileri kurutmuş olacaktır. Yalnızca temiz ve lekesiz olan bitkiler toplanmalıdır. Kurutulmak üzere toplanan bitkiler, kesinlikle yıkanmamalıdır! Yoksa hiçbir biçimde kurutulamaz, kararır ve küflenirler. Bitki toplanan yerlerin, çevre kirliliği etkisine girmemiş olması gerekir. Şifalı bitkiler, otoyol kıyılarından kesinlikle toplanmamalıdır! Bu bitkiler, motor egzozlanndan çıkan dumanlan içindeki kurşunla kirlenmiş olduklanndan, zehirli sayılmalıdırlar! Bitki toplanan bahçelerin tarlalann, çayırların yakınında veya uzağında zararlılara karşı ilaçlama yapılmamış olması gerekir, çünkü rüzgar o zehirli ilaçları çevreye taşıyabilir.

Bitki yapraklan, genç, ama tam gelişmiş olduklarında, çiçekler ise tam olarak açtıklannda, genç ve tazeyken toplanmalıdırlar. Toprağın üstündeki bitkinin tümü, çiçeklenme aşamasında, meyveler ise tam olarak olgunlaştıklarında toplanır. Kökler, ancak gelişmelerini tamamladıklarında, genellikle ilkbaharda veya sonbaharda sökülmelidir.  Ağaç  kabukları  ise  ilkbaharda,  genç  dallardan soyulmalıdır. Dallar bu mevsimde henüz kurumamış olduğu için, kabuklar daldan kolayca ayrılacaktır.

Şifalı bitkilerin kurutulması, içerdikleri etken maddelerin değişime uğramasını veya yok olmasını önler. Ayrıca, mantarların ve bakterilerin yaşam alanları da böylece kurutulmuş olur. Bitkilerin kurutulmasının, konserve etmek anlamında algılanması gerekir ve toplamanın hemen ardından gerçekleştirilmelidir. Kurutma için en uygun ortam, havadar ve gölgelik bir yer olacaktır. Güneş altında kurutulan bitkiler, çiçek, yaprak ve meyvelerindeki uçucu yağlan yitirirler. En ideali, bitkilerin büyücek bir elek üstüne yatırılarak veya demet halinde saplarından bağlanıp, yüksek bir yere asılarak kurutulmasıdır. Bitkilerin tam anlamıyla kurumasına çok dikkat edilmelidir. Kuruma aşaması sona erdiğinde, bitkiler elden geldiğince İnce kıyılarak, hava almayan kaplarda, kullanıma hazır biçimde saklanmalıdır.

Bitkiler yapay ısıda da kurutulabilirler, ama ısı derecesine dikkat ermek gerekir. Aromatik kokulu bitkilerin tümü, uçucu yağ içerdikleri için, ancak 35 dereceye kadar dayanabilirler. Öteki bitkilerin ise genelde 60 dereceye kadar dayanabildikleri söylenebilir. Ama, fermentasyon(mayalanma) oluşmaması için, hava akımı yaratılması şarttır. Çok ince olmayan kökler, fırçalanarak bol suda iyice yıkandıktan sonra, havadar bir ortamda kurutulmalıdır.

Bitki organları tam anlamıyla kuruduktan sonra, nem ve ışıktan korunacakları, hava almayan kaplara doldurulur. Saydam cam kaplar ışığı geçirecekleri için, loş ortamda saklanmalıdır. Bitkilerin saklandığı kapların üstüne, toplama tarihi ve bitki hakkında bilgi veren etiketler yapıştırılmalıdır. Çünkü bitkiler, kuruyup ince kıyıldıktan sonra, birbirlerinden kolayca ayırt edilemezler. Bitkilerin saklanması için, metal veya tahta kutular, renkli cam kavanozlar kullanılabilir.

]]> http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitkilerin-toplanmasi-ve-kurutulmasi.html/feed 0 http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitki-toplama-kurallari.html http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitki-toplama-kurallari.html#comments Tue, 29 Dec 2009 13:15:35 +0000 haberosmaniye http://www.haberosmaniye.com/?p=1404

Şifalı bitkileri doğadan kendisi toplamak isteyen kişinin, en azından temel botanik bilgilerine sahip olması gerekir. Bu bilgilere sahip olup olmadığını kişinin kendisi de pekala saptayabilir. Bunun için kendisine şu sorulan sorması yeterlidir:

Aradığım bitkiyi doğada, hiçbir soru işaretine yer bırakmayacak kesinlikle bulabilir miyim?

Bazı bitkilerin zehirli ikizleri olduğunu biliyor muyum?

Zehirli oldukları için ölüm tehlikesine yol açabilecek bitkilerle kendimi veya bir yakınımı tedavi etmeye kalkışmamam gerektiğini biliyor muyum?

Hangi ortamlardan bitki toplayabileceğime, hangi çayırların, tarla ve orman kıyılarının çevre kirliliğinden etkilenip etkilenmediğine karar verebilir miyim?

Etken maddelerinin en yoğun olduğu zamanda toplayarak, bitkilerin şifalı gücünden en fazla yararı sağlayabilmek için, onları hangi mevsimde ve günün hangi saatinde toplamam gerektiğini biliyor muyum?

Çay hazırlayabilmek için bitkinin hangi drog hazırlamaya elverişli olduğunu(çiçek, meyve, tohum, yaprak, kök, kabuk veya bitkinin tümü) biliyor muyum?

Şifalı bitkileri toplama sırasında genel olarak özen gösterilmesi gereken konuların başında, doğayı koruma kavramı yer almalıdır. Bitkileri planlı bir biçimde toplayınız. Rastladığınız bir bitki kümesinin tümünü toplamayınız ki, bir sonraki mevsimde orada aynı bitkileri yine bulabilesiniz. Çiçeklerini, yapraklarını veya meyvelerini ağaçları veya çalı türü bitkileri hırpalamayınız, dallarını kırmayınız. Çayırlara, çimenliklere, çiğneyip ezmeden, dikkatle giriniz. İhtiyacınızdan fazla bitki toplamamaya özen gösteriniz. Drog olarak  köklerinden yararlanılan bitkilerin soylarının kurutulmasına katkıda bulunabileceğinizi hiçbir zaman unutmayınız.

Şifalı bitkileri kendisi toplamak isteyen kişi, bilgisizlik nedeniyle veya yanlışlıkla zehirli bitki kullanarak büyük bir sorumluluk altına girebileceğinin bilincinde olmalıdır! Bitki toplamaya yardım eden çocukların sürekli kontrol altında tutulmaları da doğru olacaktır. Kesin olarak tanımadığınız bitkileri toplamayınız! Onları, eğer rastlayabilirseniz, güvenebileceğiniz bir bitki satıcısından, belki de kullanıma çok daha elverişli durumda satın alabilirsiniz.

Şifalı bitkilerin ve şifalı bitkilerden elde edilen drogların insan sağlığı açısından ne denli önem taşıdığı tartışılamaz bir gerçektir. Her bitki, bünyesinde, tedavi edici özelliğine göre, etken, yönlendirici ve dengeleyici maddeler taşır. Belirli bir hastalığın tedavisinde, ancak bu maddelerin birlikte oluşturdukları genel etki sayesinde olumlu sonuca ulaşılabilinir. Ama şifalı bitkilerden bu olumlu etkiyi elde edebilmenin de özel koşulları vardır. Bu özel koşullar, doğru seçilen bitkinin zamanında toplanması, kurutulması, kullanıma hazırlanması ve saklanması olarak sıralanabilir. Şifalı bitkiler ve onlardan elde edilen droglar, ülkemizde ancak şifalı bitki satıcılarından(aktar veya attar) veya büyük alışveriş merkezlerinden satın alınabildiğine göre. tüketici, satıcıya güvenmek zorundadır! İşte konunun can alıcı noktası da buradadır! Çünkü ülkemizde, konuyla ilgili denetimler yapılmamaktadır. Durum böyle olunca da, konu hakkında hiçbir bilgisi olmayan kişiler bile şifalı bitkiler ticaretine girişebilmektedirler! Ancak, sayıları çok az olmakla birlikte, mesleğine sevgi ve ilgiyle yaklaşan meslek erbabını da göz ardı etmemek gerekir. Böyle güvenilir satıcıları veya aradığı ender bulunabilen bir bitkiyi bulabilme şansına sahip olmayan kişilerin, aradıkları bitkileri yurt dışından temin etmeleri de mümkündür. İlkemize yakınlıkları ve güvenilirlikleri bakımından, Batı Avrupa ülkelerindeki eczaneler tercih edilebilir. İstenilen bitkinin tanıtılabilmesi için, genelde Latince bitki adı yeterli olabilir.

]]> http://www.haberosmaniye.com/sifali-bitkiler-temel-bilgiler/sifali-bitkiler-ile-ilgili-temel-bilgiler/sifali-bitki-toplama-kurallari.html/feed 0